Eikels en kastanjes: giftig voor uw hond?

Ja, eikels en paardenkastanjes zijn giftig voor honden. Eikels bevatten looizuur, dat de maag en darmen irriteert en bij grotere hoeveelheden de nieren kan beschadigen. Paardenkastanjes, de glanzende kastanjes uit het park, bevatten stoffen die braken, diarree en buikpijn geven. Tamme kastanjes zijn niet giftig. Maar alle drie kunnen in hun geheel ingeslikt vastlopen in de slokdarm of darmen, en dat is vaak het grootste gevaar. Heeft uw hond er een of meer gegeten, bel dan uw dierenarts.

In de herfst liggen ze overal op straat en in het bos. Hieronder leest u wat er gebeurt als uw hond ze eet, welke klachten u ziet, wat u doet en hoe u het voorkomt. Ook de andere gevaren van de herfst komen kort aan bod.

Waarom zijn eikels giftig voor honden?

Eikels en eikenbladeren bevatten looizuur (tannine). Volgens het MSD Veterinary Manual, een naslagwerk voor dierenartsen, beschadigt die stof de wand van maag en darmen. Wat via de darm wordt opgenomen, kan de nieren en soms de lever aantasten. Groene, onrijpe eikels bevatten het meeste looizuur. Bruine eikels bevatten minder, maar ook die kunnen problemen geven als uw hond er veel van eet.

Bij honden ontstaan de klachten na het eten van eikels lang niet altijd door het gif. Het MSD Veterinary Manual noemt een verstopping van de darmen als een andere belangrijke oorzaak. Een eikel is hard en wordt vaak in zijn geheel doorgeslikt.

Klachten na het eten van eikels

• braken en diarree, soms met bloed;
• buikpijn, een bolle rug of niet willen liggen;
• minder eten en sloom zijn;
• moeite met poepen, of helemaal geen ontlasting;
• bij nierschade: veel drinken, of juist weinig plassen.

Er bestaat geen tegengif. De dierenarts behandelt de klachten, bijvoorbeeld met een infuus, en controleert de nierwaarden in het bloed.

Paardenkastanje of tamme kastanje: wat is het verschil?

De kastanjes die u in parken en langs straten ziet, zijn bijna altijd paardenkastanjes. Ze zijn glanzend bruin met een lichte vlek, en zitten in een groene bolster met korte, losse stekels. Een tamme kastanje is kleiner, heeft een puntje met een pluisje aan de bovenkant en zit met twee of drie tegelijk in een bolster vol fijne, scherpe stekels. Dat is de kastanje die u gepoft kunt eten.

Paardenkastanje

Paardenkastanjes bevatten onder andere aesculine, een stof die in alle delen van de boom zit, ook in de bladeren en de bast. Een hond moet volgens dierenartsen meestal een paar kastanjes opeten voor er echte vergiftigingsklachten ontstaan. Veel honden spugen een kastanje ook weer uit, omdat hij bitter smaakt. Toch kan één kastanje al genoeg zijn om vast te lopen.

De klachten beginnen meestal 1 tot 6 uur na het eten, maar kunnen tot twee dagen later komen. Let op:

• onrust en buikpijn;
• braken, soms heftig of met bloed;
• diarree en veel drinken;
• kwijlen en minder eetlust;
• later wankel lopen, zwakte en trillen.

Tamme kastanje

Tamme kastanjes zijn niet giftig voor honden. Een hele, rauwe kastanje kan wel in de keel of darmen vastlopen. De stekelige bolsters kunnen bovendien in de bek of tussen de tenen prikken.

Verstopping: het grootste gevaar

Een kastanje of eikel is rond, hard en precies groot genoeg om vast te komen te zitten. Dat kan op drie plekken:

• In de keel: uw hond krabt aan zijn bek, hoest steeds of krijgt moeilijk lucht. Dat is een noodgeval, ga direct naar de dierenarts.
• In de slokdarm: uw hond kokhalst, slikt steeds of kwijlt veel.
• In de maag of darmen: uw hond braakt herhaaldelijk, ook na drinken, eet niet, heeft buikpijn en poept niet of nauwelijks.

Een verstopping van de darmen is levensgevaarlijk en lost meestal niet vanzelf op. Vaak is een operatie nodig, soms moet er een stukje darm worden verwijderd. Zit de kastanje nog in de maag, dan kan de dierenarts hem soms met een endoscoop verwijderen. Wat zo’n onderzoek ongeveer kost, leest u in ons artikel over de kosten van een CT, MRI of endoscopie.

Twijfelt u of het braken van uw hond onschuldig is, lees dan ons artikel over een hond die gal of schuim braakt. Braakt uw hond na het eten van een kastanje of eikel, neem dan altijd contact op.

Uw hond heeft een eikel of kastanje gegeten: wat nu?

• Bel uw dierenarts, ook als uw hond nog niets laat merken. Hoe eerder, hoe meer er nog mogelijk is.
• Vertel wat en hoeveel: een eikel of kastanje, heel of in stukjes, en hoe laat het was. Neem eventueel een exemplaar mee.
• Laat uw hond niet zelf braken. Een hele kastanje kan bij het naar boven komen juist in de slokdarm vastlopen. Daarom beslist de dierenarts of braken veilig is. Ook zout geven is gevaarlijk.
• Houd uw hond in de gaten: let de komende twee dagen op braken, buikpijn, eetlust en ontlasting.

Zo voorkomt u het

• Leer uw hond “los” of “laat”: oefen thuis met speelgoed en ruil het altijd tegen iets lekkers. Zo leert uw hond dat loslaten loont, ook buiten.
• Apporteer niet met kastanjes en gooi ze niet voor uw hond. Neem zelf een bal of speeltje mee.
• Kies andere wandelroutes in september tot en met november, of houd uw hond onder eiken en kastanjebomen aan de lijn.
• Ruim uw eigen tuin op: veeg eikels en kastanjes regelmatig weg, ook die van de buren.
• Overweeg een muilkorf bij een hond die alles opeet. Een goed passende korf waarmee uw hond kan hijgen en drinken, houdt eikels en kastanjes uit zijn bek. Laat hem er eerst rustig aan wennen.
• Let extra op pups en jonge honden, die alles in hun bek stoppen.

Andere gevaren in de herfst

Antivries: zeer gevaarlijk, ook voor katten

Antivries voor de auto bevat vaak ethyleenglycol. Het smaakt zoet, waardoor dieren het oplikken. Een kleine hoeveelheid is al dodelijk. Volgens het MSD Veterinary Manual ligt de dodelijke dosis onverdunde ethyleenglycol bij katten rond 1,4 ml per kilo. Voor een kat van 4 kilo is dat ongeveer een theelepel. Bij honden is het 4,4 tot 6,6 ml per kilo.

De eerste klachten lijken op dronkenschap: braken, wankel lopen, veel drinken en sloomheid. Daarna lijkt het dier soms op te knappen, terwijl de nieren al beschadigd raken. Bij katten ontstaat nierfalen binnen 12 tot 24 uur, bij honden binnen 36 tot 72 uur. Is het zover, dan is de kans op overleven klein. Ziet u uw hond of kat ergens van likken in een garage of op de oprit, ga dan direct naar de dierenarts en wacht niet op klachten.

Rattengif

Rattengif ligt vaak rond huizen, schuren en boerderijen. Veel rattengiffen remmen de bloedstolling. Het verraderlijke is dat de klachten pas na 3 tot 7 dagen komen: sloomheid, bleek tandvlees, blauwe plekken, een bloedneus of bloed in urine of ontlasting. Er is een tegengif, vitamine K1, dat vaak weken moet worden gegeven. Bel direct als uw hond rattengif heeft gegeten, ook zonder klachten. Binnen vier uur kan de dierenarts uw hond nog laten braken. Neem de verpakking mee.

Paddenstoelen

Veel paddenstoelen zijn onschuldig, maar een paar soorten zijn zeer giftig. De klachten lopen uiteen van lichte maag- en darmklachten tot schade aan de lever of nieren. De Britse giftlijn voor dieren ziet elk jaar een paar honden die aan een paddenstoelvergiftiging overlijden. Heeft uw hond een paddenstoel gegeten, maak dan een foto of neem een exemplaar mee in een papieren zakje. Dat helpt de dierenarts om in te schatten hoe ernstig het is.

Eikenprocessierups en bladhopen

De eikenprocessierups is in het voorjaar en de zomer actief en is in de herfst dus geen groot risico. Wel kunnen oude nesten aan de stam nog lang brandharen bevatten. Laat uw hond daar niet aan snuffelen. In bladhopen en compost kan uw hond rottend fruit, beschimmeld eten of andere resten vinden die maag- en darmklachten geven.

Rond de feestdagen komen daar nog andere gevaren bij. Daarover leest u meer in ons artikel over chocolade, druiven en xylitol.

Wanneer naar de dierenarts?

Ga direct, of bel de spoeddienst buiten de openingstijden, als uw hond:

• moeilijk ademt, steeds hoest of aan zijn bek krabt na het eten van een kastanje;
• herhaaldelijk braakt, ook na drinken;
• bloed braakt of bloed in de ontlasting heeft;
• niet meer poept en buikpijn heeft;
• wankel loopt, trilt of erg sloom is;
• antivries, rattengif of een onbekende paddenstoel heeft gegeten.

Heeft uw hond een eikel of kastanje gegeten maar is hij nog fit, bel dan ook. De dierenarts kan beoordelen of uw hond moet komen. Wat een bezoek buiten de spreekuren kost, leest u in ons artikel over de kosten van een spoedconsult.

Veelgestelde vragen

Hoeveel eikels zijn giftig voor een hond?

Daar is geen vaste grens voor. De hoeveelheid looizuur verschilt per eikel, en groene eikels bevatten meer dan bruine. Een kleine hond loopt sneller risico dan een grote. Ook één eikel kan al vastlopen in de darmen. Bel bij twijfel uw dierenarts.

Mijn hond heeft een kastanje gegeten maar doet normaal. Moet ik iets doen?

Bel uw dierenarts voor advies. Klachten kunnen tot twee dagen later komen, en een verstopping geeft soms pas na een tijd klachten. Let in die periode goed op braken, eetlust en ontlasting.

Mag een hond tamme kastanjes eten?

Tamme kastanjes zijn niet giftig. Een hele rauwe kastanje kan wel vastlopen, en de bolsters prikken. Geef ze uw hond dus liever niet, en houd hem weg bij bolsters op de grond.

Zijn eikels en kastanjes ook gevaarlijk voor katten?

Katten eten zelden eikels of kastanjes. Antivries is voor katten wel heel gevaarlijk. Al een kleine hoeveelheid kan dodelijk zijn.

De informatie in dit artikel is gebaseerd op het MSD Veterinary Manual, voorlichting van dierenartsen in Nederland en het Verenigd Koninkrijk en gegevens van de Britse giftlijn voor dieren, peildatum oktober 2026. dierenkliniek-ermelo.nl is een informatieplatform en geen dierenartsenpraktijk. Neem bij een vermoeden van vergiftiging of verstopping altijd direct contact op met uw eigen dierenarts.