Vruchtbaarheid van de reu

Voor een succesvolle dekking is een vruchtbare reu noodzakelijk. Helaas komt het nog wel eens voor dat reuen ofwel onvruchtbaar zijn, ofwel dit in de loop van hun leven worden.
Wilt u dus een reu gebruiken die nog nooit of al langere tijd niet gedekt heeft is het niet onverstandig een spermaonderzoek te (laten) doen.
Ook wanneer een reu al enige malen niet in staat is gebleken voor nakomelingen te zorgen bij teven die op het juiste moment gedekt zijn ( met behulp van een progesteron onderzoek) is een spermaonderzoek op zijn plaats.
Van reuen met aangeboren afwijkingen aan het geslachtsapparaat zal duidelijk zijn dat de vruchtbaarheid hierdoor beïnvloed wordt. In de regel zullen deze reuen alleen al vanwege die afwijkingen niet ingezet worden voor de fokkerij.
Lastiger wordt het met reuen die in het verleden wel goed vruchtbaar waren en dat op een gegeven moment niet meer zijn. Dit proces kan een langzame verslechtering van spermakwaliteit betreffen maar ook een schijnbaar plotse onvruchtbaarheid zonder duidelijk waarneembare oorzaak.

Onvruchtbaarheid kan ontstaan door trauma aan de testikels (een beet bijvoorbeeld) of door een heftige ontsteking van het scrotum waaraan de hond veel likt. Een en ander gaat vaak gepaard met zwelling en verhoging van de temperatuur (plaatselijk). Vooral de temperatuursverhoging van de testikels is slecht voor spermaproductie.
Een ontsteking van de testikels of de prostaat of simpelweg een periode van algemeen ziek zijn gepaard gaand met flinke koorts kan aanleiding geven tot verminderde spermakwaliteit. Bij honden uit het buitenland (met name de VS) kan specifiek een Brucella infectie leiden tot onvruchtbaarheid. Deze infectie is overdraagbaar op andere honden. Wilt u dus een hond uit een land importeren waar brucellose voor komt is het zeer verstandig dit dier eerst te laten testen op brucellose.

Verminderde spermakwaliteit na een doorgemaakte infectie leidt niet altijd tot een blijvende onvruchtbaarheid. Het is zinvol de hond uitgebreid te onderzoeken, een eventuele oorzaak indien mogelijk te behandelen en een spermaonderzoek na verloop van bijvoorbeeld 6 maanden te herhalen.
Het gebruik van medicijnen als cytostatica, androgenen, anabole steroïden en glucocorticoïden kan ook aanleiding geven tot een verminderde vruchtbaarheid.
Testikelweefsel wordt door het lichaam niet geaccepteerd als lichaamseigen. Door een speciale constructie, de bloed-testikelbarrière, wordt voorkomen dat dit normaal gesproken problemen geeft. Wordt deze barrière echter verbroken door trauma of ontsteking dan kan het lichaam antistoffen gaan produceren tegen sperma. Dit kan uiteraard leiden tot onvruchtbaarheid.

Bij reuen die nog nooit gedekt hebben of na een periode van verminderde spermakwaliteit kan het enige malen produceren van een ejaculaat zonder een werkelijke dekking verbetering geven.
Wilt u het sperma van een reu onderzocht hebben, informeer dan eerst of uw dierenarts deze handeling verricht. Het is ook aan te raden een loopse teef mee te nemen om de reu te stimuleren.

© Sterkliniek Dierenartsen Ermelo, M. E. Carrière-Bothof, Dierenarts.