Chirurgie – tumoren

 Weke delen chirurgie 2017

Tumoren en tumorchirurgie

Sinds 1988 worden in onze kliniek tumorziekten behandeld. Dit heeft alles te maken met onze diagnostische mogelijkheden, met het kennisniveau op het gebied van tumorziekten van onze dierenartsen en de chirurgische vaardigheden van enkele van onze dierenartsen. Op deze manier is door de jaren heen een enorme ervaring opgebouwd. Begin jaren ‘90 werd al het eerste geval van non-hodgkinleucose (Publicatie 05/04/1991) in Nederland in onze kliniek gediagnosticeerd. In 2007 werd de zeldzame diagnose phaeochromocytoom (Publicatie KNMvD 15/05/2007) gesteld en werd de tumor succesvol chirurgisch verwijderd wat ook heeft geleid tot een publicatie in het Nederlands Tijdschrift voor Diergeneeskunde.

Wat doen wij niet?

Er zijn enkele zaken die wij belangrijk vinden en daarom doen wij deze als dierenartsen van Sterkliniek Dierenartsen Ermelo niet. Het woord “kanker” vinden wij een beladen woord en we hebben gemerkt dat vele van onze cliënten hier op basis van persoonlijke redenen moeite mee hebben. Daarom spreken wij liever van “tumoren” en “tumorziekten”.

Tegenwoordig is het mogelijk om met bepaalde cytostatica (“groeiremmers”) te werken. Voor deze behandelingen sturen wij desgewenst door naar de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren te Utrecht omdat deze behandelingen zeer gespecialiseerd zijn en veel ervaring vragen voor de juiste begeleiding van patiënt en eigenaar. Ook hebben deze stoffen bij gebruik in huisdieren een behoorlijk effect op de omgeving (mens en milieu) en hier past alleen de beste voorlichting vinden wij.

Zeer gerichte bestraling voor huisdieren is in Europa slechts op enkele plaatsen beschikbaar. Sinds enige tijd beschikt de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren te Utrecht over een ultramoderne stralingsbunker. Ook voor deze behandelingen sturen wij door.

Wat doen wij wel?

Ten eerste zijn wij heel goed in staat om diagnoses te stellen op het gebied van tumorziekten. Met in het totaal meer dan 100 jaar ervaring in het dierenartsenteam hebben we al heel wat voorbij zien komen. Diagnosestelling met behulp van bloedonderzoek, biopten, röntgenfoto’s, echo-onderzoek en meer zeldzame methoden zijn onderdeel van ons dagelijks werk.

In het geval dat chirurgie het dier kan helpen hebben wij verschillende dierenartsen die hier zeer bekwaam in zijn. Per deelgebied is dit verdeeld al naar gelang de kennis, kunde en ervaring van de dierenartsen. Zo is uw dier altijd in de beste handen die we kunnen bieden.

Wat is belangrijk?

Het belangrijkste is een tijdige diagnosestelling. Niet alleen is het goed om zo snel mogelijk te weten wat je dier mankeert maar ook is het belangrijk om bij deze ziekten geen tijd te verliezen. In het geval van kwaadaardige tumoren wordt erger voorkomen maar ook bij goedaardige tumoren kan lang wachten betekenen dat door de vorderende groei van de tumor een succesvolle verwijdering en genezing van de plaats van verwijdering steeds moeilijker wordt in de tijd.

Voorbeelden

Testikeltumoren

Bepaalde tumoren van de testikels kunnen vrouwelijke hormonen produceren die er voor zorgen dat een hond geleidelijk aan kaal wordt met name in de flanken. De huid is glad en er is geen sprake van jeuk. Verwijdering van de tumor zal in veel gevallen de toestand van de vacht verbeteren. Regelmatige controle van de testikels is dan ook aan te bevelen. Links moet vrijwel gelijk zijn aan rechts en denkt u duidelijk een verschil in grootte te constateren dan dient u uw dierenarts te waarschuwen. Ook een duidelijk verschil in stevigheid is reden voor ongerustheid. Testikeltumoren komen op veel verschillende leeftijden voor dus inspectie mag op alle leeftijden regelmatig plaats vinden.

Melkkliertumoren

MelkkliertumorDe melkklieren zijn in de huid gelegen en tumoren zullen dan ook snel aanleiding zijn tot “knobbels” in de huid. Vanaf middelbare leeftijd kunnen ze voorkomen bij de teef over een groot oppervlak. De teef heeft tenslotte over een uitgebreid oppervlak melkklierpakketten met bijbehorende tepels. Tumoren zijn er in verschillende soorten en een biopt (weefselmonster) kan veel informatie verschaffen. Vaak is uitgebreide chirurgie noodzakelijk om de ziekte een halt toe te roepen en hiermee zijn dan ook behoorlijke kosten gemoeid. Het is verstandig om een teefje vroeg in het leven te laten steriliseren, de kans op het ontstaan van melkkliertumoren wordt dan veel kleiner.

Voel regelmatig over de buik en het begin van de borst van uw teefje, elk knobbeltje is verdacht! Bij kortharige honden is het gemakkelijk te zien, maar bij honden met een behoorlijk vacht zijn beginnende knobbels alleen te voelen. Overigens is het verlies van bloederig vocht uit een tepel alleen ook al verdacht en reden voor een bezoekje aan de dierenarts.

Circumanaalkliertumoren

Anaalkliertumor geslotenDit zijn letterlijk tumoren van de huid die zich in de directe omgeving van de anus ophouden. Er komen hier ook nog andere soorten voor maar het verraderlijke schuilt in het feit dat vrijwel geen enkele eigenaar de hond regelmatig onder de staart kijkt! De tumoren krijgen dan de kans om uit te groeien en in dit gebied is vrijwel geen ruimte om wat grotere tumoren goed te verwijderen zonder de anus (in)direct te beschadigen met incontinentie als gevolg. Niet zelden moet zo een hond geëuthanaseerd worden wat bij vroegere diagnosestelling niet nodig was geweest.

Lipomen

Dit zijn tumoren van vetcellen en in het algemeen goedaardig al kunnen ze wel enorme vormen aannemen. Verwijderen gebeurt dan ook meestal als ze in de weg gaan zitten zoals in de oksel of lies. Ook een snelle groei is reden om ze te verwijderen. Heel vaak wordt een bult voor een lipoom uitgemaakt terwijl dit niet zo is! In mijn ogen moet er per sé een DNAB (dunne naald aspiratie biopsie) genomen worden waaruit duidelijk blijkt dat het weefselmonster uit vet bestaat.

Histiocytomen

Dit zijn typisch tumoren van jonge dieren die meestal aan de kop (lip, neus, oren) aangetroffen worden. Op het eerste gezicht lijken ze een beetje op lichtgekleurde wratjes. In een vroeg stadium verwijderen zorgt ervoor dat het nog netjes kan omdat uitgebreide chirurgie op neus, lip en oren zelden goed mogelijk is zonder lelijke littekens na te laten. In het algemeen zijn ze niet kwaadaardig.

Teenhuidtumoren

Kunnen zeker bij sommige rassen (Schnauzer) zeer kwaadaardig zijn als het een melanoom betreft. Niet zelden dient dan een teen geamputeerd te worden. Ook bij teentumoren kunnen we niet te lang wachten omdat de ruimte om goede chirurgie te bedrijven gering is. Knobbeltje aan de tenen verdienen dan ook direct de aandacht van een dierenarts.

Mastocytomen

Samen met lipomen zijn dit wel de meest voorkomende huidtumoren. Ze worden veel gezien bij Boxers, Golden Retrievers, Labradors en Shar Pei’s. Ze kunnen over het hele lichaam voorkomen tot en met in de huid van de balzak en ook inwendig. De mastocytomen kunnen totaal verschillende vormen aannemen, vaak is het ook voor deskundigen niet eenvoudig om aan de buitenzijde uit te maken of je met een mastocytoom te maken hebt. Ook hier moet zeker nadere diagnostiek plaats vinden. Het gros van dit type is heel vervelend door de stoffen die ze produceren die voor allerlei ziekteklachten kunnen leiden. Ook door hun infiltrerende groei is chirurgie lastig en is soms nabestralen of andere nabehandeling noodzakelijk. Sinds kort is er een medicijn dat de ontwikkeling van deze tumoren kan remmen.

Tot slot

Dit is maar een kleine greep van het totaal aantal tumoren dat in de huid kan voorkomen of dat symptomen geeft in de huid en of vacht. Het verdient zeker aanbeveling om zeer regelmatig (wekelijks) de huid van uw hond volledig af te voelen op zoek naar onregelmatigheden, bovendien zal uw hond zo’n uitgebreide aaibeurt zeker op prijs stellen.
Bij het aantreffen van een bultje dat de volgende week nog steeds aanwezig is, is het verstandig om uw dierenarts te raadplegen. Alleen bij een DNAB ontstaat er enige zekerheid als dit door een deskundige wordt onderzocht. Een lipoom (vetbult) zal uw dierenarts zelf kunnen herkennen. Typering van de tumor geeft de dierenarts veel inzicht in de meest succesvolle manier van behandeling en de prognose.
Ook al betreft het een kwaadaardige tumor wil dat niet zeggen dat de prognose voor uw hond meteen slecht is. Met de moderne chirurgische technieken en nabehandelingsmethoden is heel veel mogelijk!

Foto’s uit eigen kliniek

Dit zijn serieuze plaatjes en we raden u aan niet “door te klikken” als u dit enge zaken vindt. Voor medisch geïnteresseerden hebben wij een aantal gevallen voor u op een rijtje gezet.

Tumoren overzicht