Schijndracht

Veel hondeneigenaren worden geconfronteerd met verschijnselen van schijndracht bij hun teef, vaak zonder dat ze het weten. Wat is schijndracht, wat zijn de mogelijke gevolgen en wat kunnen we er aan doen? In dit artikel zetten we alles op een rijtje.

De oorsprong van schijndracht

Iedere niet gesteriliseerde teef kent 1 tot 2 keer per jaar een vruchtbare periode welke de loopsheid wordt genoemd. Vaak wordt nog ten onrechte gedacht dat een vloeiende teef onvruchtbaar is, maar het tegenovergestelde is waar!

Deze periode van loopsheid kan gevolgd worden door een dracht na een succesvolle dekking of door een periode van schijndracht. Onder invloed van hormonen maakt de teef een proces door gelijkend op dracht echter zonder werkelijk drachtig te zijn.

In de natuur is dit een zeer welkom proces. In een roedel wolven worden namelijk alleen de ranghoogste teven gedekt. Het zijn deze teven die een leidende rol hebben bij de jacht en zo indirect verantwoordelijk zijn voor de overlevingskansen van de roedel. Om deze teven in staat te stellen om na het werpen weer zo snel mogelijk aan de jacht deel te nemen worden de pups gezoogd door de “tantes”. Dit zijn de niet gedekte teven, schijndrachtig geworden en omdat dit proces in de roedel gesynchroniseerd is geven ze ook melk op het juiste tijdstip!
In de natuur is dit een zeer nuttig en efficiënt systeem dat echter bij onze huishond geheel zijn waarde heeft verloren.

De symptomen van schijndracht bij de huishond

De symptomen kunnen enorm verschillen. Enige weken na de afloop van de loopsheid kunnen ze aanvangen en in onze kliniek hebben we al heel wat verschillende verhalen gehoord. Hierbij enkele van de meest gehoorde verschijnselen:

– “ze vertoont heel wisselend eetgedrag, weigert vaak te eten”
– “ze verzamelt opeens van alles en nog wat (in haar mand)”
– “ze is onrustig, vertoont agressief gedrag”
– “ze begint een soort nest te bouwen en gebruikt daar van alles voor: kleding, handdoeken en kleedjes”
– “ze begint lelijk te doen als we in de buurt van haar mand komen waar ze dingen in heeft verzameld”
– “ze is opeens ontzettend aanhankelijk geworden, zo kennen we haar niet”
– “ze lijkt wel depressief”

Kortom, de teef raakt ook geestelijk in een soort van drachtigheidstoestand, bouwt een nest, heeft denkbeeldige pups in het nest en kan dit met verve verdedigen in sommige gevallen.

Lichamelijk kunnen er ook veranderingen optreden zoals gezwollen en eventueel pijnlijke melkklieren, de tepels kunnen vocht gaan verliezen en ook melkklierontstekingen kunnen ontstaan. Daarnaast valt soms een dikkere buik op.

Wat te doen met een schijndrachtige hond?

Probeer het gedrag niet te veranderen want dat zal niet makkelijk gaan. Ook niet het gedrag belonen door haar veel aandacht te geven als ze overdreven aanhankelijk is.
Het is en blijft een hormonale verandering in de teef en deze is niet te beïnvloeden door u.

Als het gedrag te ver doorschiet of als er duidelijke veranderingen aan een melkklier komen dan wordt het tijd om de dierenarts te raadplegen. Er zijn medicijnen beschikbaar die het proces beëindigen.
Het is van belang om pijn aan de melkklieren te voorkomen en zeker om de melkklierontsteking te voorkomen, dit kan namelijk verschrikkelijke vormen aannemen.

In de praktijk blijkt duidelijk dat de schijndracht in de tijd erger wordt, met andere woorden, hoe ouder de teef wordt hoe meer last ze krijgt. De meeste teven blijven loops worden naarmate ze ouder worden dus op een natuurlijke manier komt er geen eind aan de schijndracht. Niet zelden hebben deze dieren afwijkende eierstokken en ontwikkelen ze makkelijk een baarmoederontsteking op oudere leeftijd.

De baarmoederontsteking

De baarmoeder van onze huishond kan gemakkelijk gaan ontsteken en deze aandoening kan levensbedreigend zijn. Op enig moment, meestal kort na de loopsheid gaat het fout en vormt zich ontstekingsvocht in de baarmoeder. Als de baarmoedermond openstaat zal de teef een smerig vocht gaan vloeien. Als de baarmoedermond gesloten blijft gaat er een levensgevaarlijke situatie ontstaan omdat de baarmoeder verder en verder opzwelt en uiteindelijk knapt, deze situatie kan de dood tot gevolg hebben.
Voordat deze eindfase wordt bereikt kunt u de volgende symptomen bij uw teef waarnemen in de weken na de loopsheid: geleidelijk meer gaan drinken, aantrekkelijk blijven voor andere reuen, slomer worden, matige eetlust krijgen, koorts, braken en diarree. Meent u een of enkele van deze symptomen waar te nemen dan is een bezoek aan de dierenarts dringend gewenst.
Is er geen sprake van een zeer belangrijke fokteef dan rest operatieve verwijdering van de baarmoeder als enige oplossing. Lichte gevallen bij fokteven kunnen soms succesvol niet-chirurgisch worden behandeld, de vruchtbaarheid op termijn is dan wel een onzekere factor geworden.

Voorkomen is beter dan genezen

Gezien bovenstaande is het medische advies dan ook om een teefje te laten steriliseren, zij zal dan geen schijndracht of baarmoederontsteking ontwikkelen. Bij de “moderne” vorm van sterilisatie worden alleen de eierstokken verwijderd als na inspectie is gebleken dat de baarmoeder er verder gezond uitziet. De kans op kwaadaardige tumoren van de baarmoeder bij de hond is in vergelijking met de mens erg klein en deze weegt niet op tegen de voordelen van het niet verwijderen van de baarmoeder. Een tijdig uitgevoerde sterilisatie verkleint de kans op het opreden van melkkliertumoren enorm dus dat is ook nog een belangrijk argument.

Sterilisatie is niet altijd de beste keus. Er zijn enkele rassen die complicaties laten zien, met name op het gebied van incontinentie.
Ook kan vroege sterilisatie enkele vormen van ongewenst gedrag versterken.

Het is dus beter om met uw dierenarts uw individuele geval en omstandigheden te bespreken zodat de beste (medische) keus kan worden gemaakt.
De vrees dat een gesteriliseerde teef sloom of dik wordt is in feite ongegrond. U heeft dat zelf in de hand! Na de sterilisatie daalt de energiebehoefte en veranderen de voedingsbehoeften gedeeltelijk. Uw dierenarts kan helpen dit te voorkomen door een gericht voedingsadvies te geven.
Een echt nadeel van sterilisatie is dat de vacht (op latere leeftijd) minder fraai kan worden bij sommige rassen en dit is ook niet te voorkomen. Extra trimbeurten helpen wel om de vacht in betere conditie te houden. Iedere eigenaar zal hier zijn of haar eigen afwegingen moeten maken.
Er zijn ziektekostenverzekeringen voor dieren die graag de kosten van een sterilisatie (gedeeltelijk) op zich nemen omdat een gesteriliseerde teef minder ziekterisico kent dan een niet gesteriliseerde teef.