Narcose en de Husky

Martine Carrière beantwoord iedere editie van Siberian Nieuws (het magazine van de Siberian Husky Klub voor Nederland, SHKN)  een lezersvraag.

Siberian Nieuws Voorpagina“Voor deze editie ontving de redactie een vraag over het effect van narcose bij de husky:

Feit of fabel:
– Er gaan veel geruchten rond over het wel of niet volledig onder verdoving / narcose brengen van een sledehond.

– Onze eigen husky is niet wakker gespoten na een uitgebreide röntgensessie omdat de dierenarts daar slechte ervaringen mee had.

– Ik zou graag willen weten, hoe zit dat nu echt? Welke risico’s loopt een husky bij een volledige narcose? “

 
Lees hieronder het antwoord van Martine of download het PDF: Siberian Nieuws aug 2014

Narcose en de Husky.

Een narcose is voor ieder mens of dier altijd een spannende aangelegenheid. Een ieder kent wel voorbeelden van eenvoudige ingrepen onder narcose die een minder goed afloop kenden bij mens en dier. Is het nu zo dat de Husky gevoeliger is voor narcose dan andere rassen? In onderstaand artikel gaan we wat dieper op de materie in.

Voor het verrichten van ingrepen die pijnlijk zijn of gepaard zouden gaan met veel angst en/of verzet is het noodzakelijk een dier gepast te verdoven. Een verdoving bestaat uit een onderdeel dat het dier onbewust maakt en een deel dat pijn bestrijdt.  Indien een dier buiten bewustzijn is, is het niet vanzelfsprekend dat het ook geen pijn ervaart. Pijn en bewustzijn moeten dus beide bij een afdoende verdoving uitgeschakeld worden .  In welke mate dit noodzakelijk is afhankelijk van het soort ingreep dat moet plaatsvinden. Er bestaan dan ook verschillende verdovingsprotocollen variërend van een plaatselijke verdoving om ter plekke pijn uit te schakelen via een roesje voor het maken van een röntgenfoto tot  een zware algehele narcose nodig voor een operatieve ingreep.

We kunnen dus niet spreken van 1 soort verdoving. Een goed verdovingsprotocol houdt rekening met de algemene toestand van het dier,  zijn of haar leeftijd, gewicht en het soort ingreep dat moet plaatsvinden.  Er zijn verschillende protocollen en dus ook gebruikte middelen voor pups, oude dieren, patiënten met hart, nier, long of leverfalen ,voor magere en dikke dieren en voor sommige rassen. Bijzonder nadruk wil ik nog leggen op het belang van een speciaal protocol voor keizersnedes. Via de placenta is het mogelijk dat pups een deel van de narcose meekrijgen en dus ook min of meer verdoofd zullen worden, lang niet alle verdovingsmiddelen zijn dus geschikt!

Het is van groot belang tevoren door een grondig onderzoek van het lichaam en met name het hart en de longen en eventueel bloedonderzoek in verband met de functie van lever en nieren in kaart te brengen wat de beste verdoving voor een patiënt zal zijn. Bij oudere dieren is de kans op minder goed functioneren van lever en nieren, organen betrokken bij de verwerking van narcosemiddelen , het grootst en de noodzaak van voorafgaand bloedonderzoek dus ook. Het actuele gewicht van een dier is uiterst belangrijk, vooral bij dieren met een dikke vacht leveren schattingen van het gewicht gevaarlijke fouten op, een narcosemiddel dient heel precies per kg gedoseerd te worden waarbij ook rekening gehouden wordt met het metabool gewicht.

Gedurende een langduriger narcose is een infuus verstandig om nierfunctie te beschermen en om een directe toegang te hebben tot de bloedvaten in geval er zich een probleem voordoet. De aanwezigheid van de mogelijkheid tot beademen biedt veel extra veiligheid en de mogelijkheid middelen te gebruiken in bijzondere protocollen waarbij het zelfstandig ademhalen van het dier wellicht minder effectief wordt. De bewaking tijdens de narcose van zuurstof van het bloed, Co2 gehalte van de uitgeademde lucht, lichaamstemperatuur, bloeddruk ,ademhaling en pols zijn uiterst belangrijk evenals toezicht op de patiënt die aan het bijkomen is. Deze bewaking vergt eigenlijk een assistente die zich hier volledig mee bezig houdt tijdens grotere ingrepen. Een dierenarts die druk aan het opereren is en slechts af en toe een oogje op de monitor werpt neemt eigenlijk een flink risico.  Helaas werken zoals altijd al de maatregelen die de kwaliteit verhogen zoals een infuus, voorafgaand bloedonderzoek, afdoende bewaking en personeel ook kostenverhogend.

Het weer wakker maken uit de narcose is bij 1 bepaald middel mogelijk , soms bijzonder prettig als de verdoving zo kort mogelijk moet duren, maar het heeft ook een nadeel. Sommige patiënten raken daarna in een staat van grote verwarring en opwinding en kunnen beter rustig op hun eigen tempo wakker worden.  Het zijn vooral de honden die van nature druk zijn die hier last van hebben.

Zijn er verschillen tussen rassen?  Die zijn er wel maar veel minder dan in het algemeen wordt aangenomen. Er zijn rassen met een bepaald erfelijk defect die sommige narcose middelen minder goed verdragen . Dit zijn vooral collie achtige. Bij de Husky is dit afwijkende gen nog maar zeer sporadisch aangetroffen.  Windhonden hebben vanwege hun grote hoeveelheid spieren en relatief weinig vet zo hun eigen problemen. Kortsnuitigen als bulldoggen verdragen alleen met bijzonder zorgvuldige maatregelen die hen voorzien van zuurstof een algehele narcose.

Navraag bij de afdeling anesthesiologie aan de faculteit diergeneeskunde leert dat tot op heden er geen verhoogde gevoeligheid voor narcose bij de husky is waargenomen door hen of in de literatuur .

Problemen met narcose bij dit ras zullen mogelijk te maken hebben met overschatting van het gewicht van de hond indien niet nauwkeurig wordt gewogen en onvoldoende monitoring van lichaamsfuncties als b.v. de temperatuur tijdens en na de narcose.

Al met al gaat het dus vooral om zorgvuldigheid, kennis en maatwerk om de veiligste narcose voor een individuele hond te kiezen.

Foto martine en pup

Martine Carrière – Bothof
Dierenarts van Sterkliniek Dierenartsen Ermelo